Auteur: Jaap Stroeken, archief V.V.G.Jocus

't Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus stelt zich ten doel um de Vastelaovend-traditie's "instand te halde en te bevordere". Ein traditie is per definitie gebaseerd op historie. De herinnering aan vruuger bekrachtigt 't geveul um geïdentificeerd te waere mit beejveurbaeld de indentiteit van de stad of regio. De Vastelaovend költuur is onlosmakelik verwaeve in ôs Venlose gemeinschap. De symboliek is veur idderein herkinbaar in "de leuksten tiéd van gans 't jaor".

't Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus haet vanaaf zien oprichting in 1842 de symboliek, passend beej de Vastelaovend viering, op zien eige wiés ingevöld. De vereinigingsnaam, 't hoésteiken, muts, regalia, iére-teikens… Allemaol gaeve ze 't Venloosch Vastelaovend Gezelschap Jocus zien eige identiteit. Perciés die identiteit zoëas de oprichters zich de hadde veurgenaome.

"Onder de naam Jocus zoude bestaan"
Op 21 november 1842 wuurd tiejes de iërste comité-vergadering de naam van 't "Vastenavond Gezelschap" gekaoze. 't Veurluipige bestuur is 't d'r euver ens det eine gooje naam belangriék is veur 't aanzeen van de sociëteit. Regent Herman Steckler, Hofpoeët stelt de Sociëteitsnaam veur. In de notule steit 't asvolg beschreve: "Nadat het waardig lid Steckler de betekenis van deze naam in het brede uiteengezet had, wed met algemene stemmen besloten, dat het Gezelschap onder de naam Jocus zoude bestaan".

De naam Jocus steit geliék aan 't letiense "iocus". Vertaald in 't Hollands steit dit veur scherts, grap, gekheid en plezeer.

Jocus zegel
Op dezelfde vergadering van 21 november 1842 woort auk 't zegel van 't Gezelschap vasgesteld. De zegel zoel de echtheid aangaeve as 't kenteike van de sociëteit in zien geschrifte, publicaties en andere uutinge. Gekaoze woort veur 'nne Narrekop, as teike van gekheid, dae de tong oët stik en wao-op 't gekke getal 11 verschient. Dao umhaer stond in letters geschreve "JOCUS Venlo". Taegeliekertiéd zeen we auk 'nnen haan as symbool van JOCUS verschiene.

In 't verslaag van dees bestuursvergadering, gepubliceerd in 't waekblaad "De Moniteur" van 26 november 1842, kos men de spreuk van de Narrekop laeze:

Historie Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus Ein eeder zag: ik bin bereid,
Mien bes te doon veur gekheid.
Welaan, zeet heej dan op ein rie,
Al die zonder foetelerie.
Hebbe verkrege ein digniteit,
Tot greui en bleui van dees sociëteit.
 

JOCUS haan
't Waas auk det tiejes dezelfde vergadering van de Raod van Elf, d'n haan as symbool van de Sociëteit JOCUS Venlo gekaoze. Ofschoën de laezinge euver waorum de keus veur d'n haan gekaoze woort oétein laupe, is euveral truuk te vinde det 't Vastenaovend Gezelschap de joeks woel laote kreije in de stad. Daonaeve woel men invölling gaeve aan de relatie van de 'manne" sociëteit en 't vastelaovend fees.

Historie Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus Alzoë loog d'n haan as 't herkinningsteiken van vruchbaarjeid en mannelikheid't meis veur de hand as totembieës veur Jocus. Ein andere verklaoring geit truuk nao de boere die in vruéger iëuwe veur de vasteperiode "vastelaovescijnze" (cijnze = belasting) in de vorm van kiepe meuste aaflevere. Diverse alde verwiézinge nao de vastelaovend gaeve al vanaaf d'n elfde iëuw - Venetië 1094 - aan det d'r soortgeliéke cijnze bestônde. Ein dingk is zeker; de vastelaovend kostte minnigen haan of kiep de kop.

De archieve vermelde det de Raod van Elf op 30 november 1842 d'n haan as embleem koos, geliék mit de waopespreuk van Jocus: "Jocus vitae, quod sal coenae".

Ein oétgebreider verhaol euver de Jocus haan is te laeze in het book "14x11 jaor Jocus", oétgegaeve in 1996, ISBN-nr: 90-9009997-2. Eine oétsneej van dit verhaol vindt geej heej.

JOCUS waopespreuk en muts
Op de vergadering van 30 november 1842 woort dus de waopespreuk gekaoze. "JOCUS Vitae, quod sal coenae". Vreej vertaald beteikent dit: Ein leave zônder Joeks is as aete zônder zalt. 't Is eine laevesspreuk dae Jocus nog altiéd idderen daag oëtdruuëg. 't Beschriéf de beteikenis die Jocus aan de Vastelaovend wilt gaeve. Taegeliékertiéd rak 't spreukmaotig auk de kern die de Vastelaovend aan ôs dageliks bestaon bringk.

Idder gezelschap, dus auk JOCUS, meus zich kinne onderscheide van de euverige vereiniginge. JOCUS zoel 't gezelschap zien van stand. Ein gezelschap wao neet idderein lid van kôs waere. 't Bestuur zoch nao ein passende muts die eur aanzeen zoel verstevige. Dermekideler Boudewijns baoj 't winnende ontwerp wao-van Vors Joeccius XI bekinde: " de mutsen, welke onze respective JOCUShoofden het aanzien van gekromde suikerbroden zullen geven." Waallich had d'n hier Boudewijns zien aug ens laote gaon in 't Rhienland, wao ein vergeliekbare "kappe" in dae'n tied auk gedrage woort. Boudewijns moch JOCUS de mutse levere, veur vièftig gölde cente per stok.

Historie Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus Wies op vandaag is de Jocus muts onmiskinbaar ein van meis herkinbare en unieke mutse in de ganse provincie en dao boéte. De Jocus muts wuurt beej iddere officiële Jocus-aangelaegenheid gedrage binne 't Jocus-riek, maar auk daoboéte wao Jocus zich presenteerd en wao det passend geach wuurt.

JOCUS en zien Regalia
"'t Theater van Klatergold en Parelwien" wuurt sinds zien oprichting door 't Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus op gehiél eige wiés oétgestraolt. Um zien leeje, vreejwilligers en sympathisante te iére woort beej vergadering van 't Jocus bestuur op 13 december 1842 beslaote um ein aantal iéreteikes in 't laeve te roope. Beej besloét van Vors Joeccius XI woorte dreej range ingesteld. Al nao gelang de kleur en breidte van 't lint woorte beej de gratie van Vors Joeccius XI oétgereik: Grootkruis, Commandeur en Ridder van Jocus.

Naeve 't gegaeve det Jocus altiéd zien leeje en symphatisante op ein passende wiés haet wille iére, kin 't zien det de instelling van dees Orde versterk is door d'n inbring van inkele Raodsleeje die werkzaam ware in 't 2e Regiment van de Huzare die in Venlo gestationeerd ware.

Eine gedinkwaerdigen daag waas 12 fibberwari 1843. Beej besloét en de gratie van Vors Joeccius XI, gehuurd hebbende ziene wiéze Raod van Elf woort de iérste orde van 't Jocus-riék ingesteld: de Orde van d'n Haan. Dees orde kinde 6 gradaties: ein iérvolle vermelding in de Orde van d'n Haan, Broeder in de Orde van d'n Haan, Ridder in de Orde van d'n Haan, Officier in de Orde van d'n Haan, Commandeur in de Orde van d'n Haan en Grootkruis in de Orde van d'n Haan.

Bliekbaar vond 't Jocus Gezelschap dees imposante lies mit gradaties neet genog um zien vuële meiwerkers en vrinde te iére. In 1887 woort de Orde van d'n Haan aangevöld mit de Orde van de Gôlden Haan. In 1895 zoel de Orde van d'n Haan, veur korten tiéd, waere oétgebreid mit ein Kroënorde 1e Klasse, Kroënorde 2e Klasse en ein Kroënorde 3e Klasse in de Orde van d'n Haan.

Anno 2010 kint de Orde van d'n Haan zeve gradaties, te weite: Broeder in d'n Haan, Ridder Zilver in d'n Haan, Ridder Gold in d'n Haan, Officeer Zilver in d'n Haan, Officeer Gold in d'n Haan, Commandeur Zilver in d'n Haan en Commandeur Gold in d'n Haan.

Zoë wie de alde traditie det veurschriéf waere onderscheidinge teogkind op bevel en onder gezahch van Vors Joeccis XI, gehuurd hebbend 't advies van de Raod van Elf van 't Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus en vasgelag doormiddel van ein Raodsbesloét.

Historie Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus Ein Jocus onderscheiding wuurd allein oétgereik door, en op bevel van Vors Joeccius XI, 't hoëgste gezag binne de vereiniging en in 't beejzien van de voltallige Jocus' Raod van XI.

Aan 't begin van 't Vastelaovend-sezoen vindt d'r idder jaor veuraafgaond aan de Groëte Prônkzitting de Jocus Laudatio plaats. In 't beejzien van de Jocus Dreejspan mit eur gevolg, de voltallige Raod van Elf, Jocus zien kemmissieleeje en genuëdigde kriége alle gedecoreerde eur toegekinde en waalverdeende ônderscheiding opgespeld door Vors Joeccius XI.

Boétegewoëne verdeenste veur V.V.G. JOCUS
't Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus kint naeve dees gradaties twië boétegewoëne onderscheidinge die allebei allein in oétzonderlikke gevalle aan persoeëne waere oétgereik. Beej boétegewoeëne prestaties of verdeenste aan Jocus besteit de meugelikheid det werkende leeje waere bevorderd tot Commandeur Gold mit ster in de Orde van d'n Haan. Daonaeve besteit de meugelikheid det, beejveurbaeld beej aafscheid as actief lid van Jocus, det leeje waere bevorderd tot Commandeur in de Orde van de Zwalm. Beide onderscheidinge waere beej hoeëge oétzondering en op beej ein speciale gelaegenheid oétgereik.

Verantwoording:
't Jocus-archief haet zien uùterste bes gedaon um zien historie zörgvöldig te beschriève. Heejbeej haet zeej ein beroep gedaon om bestaonde JOCUS publicaties, diverse brônne en nieje vôndste oët zien eige archief. Veur vraoge, opmerkinge of mier informasie kint geej kôntak opneme mit 't Jocus-archief via email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Alle rechte veurbehalde, kopie- en auteursrech V.V.G. JOCUS 2010-©